Przedsiębiorstwo społeczne usług społecznych- co to takiego?

15 września 2023

Ustawa o ekonomii społecznej wprowadziła zupełnie nowy typ przedsiębiorstwa społecznego. Jest to przedsiębiorstwo społeczne, które zajmuje się świadczeniem usług społecznych.

Usługi społeczne zdefiniowane są w ustawie o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych. Wymienionych jest tam 14 usług społecznych. Jeśli podmiot ekonomii społecznej (przy spełnieniu innych warunków, o których poniżej) będzie się nimi zajmował, da mu to prawo do uzyskania statusu przedsiębiorstwa społecznego świadczącego usługi społeczne.

Świadczenie usług społecznych to tylko jeden z warunków by uzyskać status przedsiębiorstwa społecznego. Oprócz niego są inne wymagania dotyczące np. liczby zatrudnionych pracowników, czy prowadzenia działalności o charakterze odpłatnym.Do usług społecznych ww. ustawa zalicza działania z zakresu:

Do usług społecznych ww. ustawa zalicza działania m.in. z zakresu:

1.Wspierania rodziny, np.porady udzielane rodzinom, usługi związane z zapewnienia schronienia osobom dotkniętym przemocą w rodzinie, działania rozwojowe dla dzieci i rodziców.

Jeśli więc podmiot non profit wykonuje powyższe działania może ubiegać się o status przedsiębiorstwa społecznego.

2. Pomocy społecznej, m.in. umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przykładem podmiotu ekonomii społecznej, który wykonuje taką usługę społeczną jest fundacja, która pomaga dzieciom z niepełnosprawnością.

3. Promocji i ochrony zdrowia, np. świadczenia zdrowotne, działania  propagujące zdrowy styl życia, działania propagujące tolerancję i tworzące przyjazne środowisko do życia osób chorych, w szczególności z zaburzeniami psychicznymi.

4. Wspierania osób niepełnosprawnych, np. rehabilitacja, ogólne działania zmierzające do osiągnięcia przez ON jak najwyższego poziomu ich funkcjonowania.

5. Edukację publiczną, np. działania szkół i przedszkoli, schronisk młodzieżowych czy poradni psychologiczno pedagogicznych i placówek artystycznych.  Tutaj o status przedsiębiorstwa społecznego świadczącego usługi społeczne  będzie  mogło ubiegać się np. stowarzyszenie, które prowadzi szkołę.

6. Przeciwdziałaniu bezrobociu, min. działania ukierunkowane na zmianę statusu na rynku pracy osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Mówimy tu m.in. o kursach, poradnictwie, szkoleniach, stażach czy praktykach.

7. Kultury, m.in. działania w rozumieniu ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej polegające na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury, np. teatry, opery, operetki, itp.

8. Kultury fizycznej i turystyki. Kwestie turystyki reguluje ustawa o organizacji usług turystycznych, która jako usługi turystyczne wymienia: przewóz, noclegi, wynajem pojazdów samochodowych lub innych pojazdów silnikowych oraz inną usługę świadczoną turystom i odwiedzającym miejsca leżące poza ich miejscowością zamieszkania.

Przykładem PES, który wykonuje taką usługę społeczną jest spółdzielnia socjalna organizująca kolonie letnie, albo fundacja, która prowadzi zajęcia ze sportów walk.

9. Pobudzania aktywności obywatelskiej, m.in., animacje prowadzone przez Ośrodki Wsparcia Ekonomii Społecznej.

10. Mieszkalnictwa, m,in. budowa mieszkań treningowych, mieszkań chronionych, itp.

11. Ochrony środowiska, m.in. działania mające na celu przeciwdziałanie zanieczyszczeniom, przywracanie elementów przyrodniczych do stanu właściwego.

12. Reintegracji społecznej i zawodowej osób zaliczanych do grup defaworyzowanych. Tutaj o status PS mogą ubiegać się np. Centra Integracji Społecznej.

Warunki, które musi spełniać przedsiębiorstwo społeczne świadczące usługi społeczne w myśl ustawy o ekonomii społecznej  to wymagania względem:

  1. formy prawnej – przedsiębiorstwem społecznym mogą być tylko podmioty ekonomii społecznej (w skrócie: podmioty o charakterze non profit),
  2. rodzaju prowadzonej działalności – przedsiębiorstwo społeczne musi prowadzić działalność o charakterze sprzedażowym (gospodarczą lub odpłatną),
  3. struktury wewnętrznej (np. nie może to być spółka założona przez jednostkę samorządu terytorialnego),
  4. zatrudnienia (musi zatrudniać co najmniej 3 osoby co najmniej na pół etatu),
  5. dokumentów wewnętrznych – plan reintegracyjny, który będzie obowiązkowy w przypadku gdy podmiot korzysta ze wsparcia na miejsca pracy,
  6. organu konsultacyjno – doradczego, w skład którego w małych podmiotach muszą wchodzić wszyscy pracownicy,
  7. zakazu podziału zysku,
  8. przejrzystości finansowej

Status ten może być dobrym rozwiązaniem zwłaszcza dla podmiotów ekonomii społecznej, czy organizacji pozarządowych, które świadczą usługi społeczne i które chcą korzystać z części preferencji (np. potencjalnie łatwiejszego dostępu do zamówień poniżej 130 tys. zł, dotacji na miejsce pracy dla osób defaworyzowanych.